تأملی فنی بر ناترازی برق و نقش مسئولان محلی در گذر از پیک

امسال کشور با یکی از شدیدترین ناترازی‌های تولید و مصرف برق در دهه‌های اخیر روبروست؛ پدیده‌ای که ریشه در افزایش کم‌سابقه دما، افت منابع آبی، و خروج اجباری بخشی از ظرفیت نیروگاه‌های برق‌آبی از مدار دارد. این وضعیت، هشداری است جدی درباره شکنندگی تکیه صرف بر منابع متکی بر اقلیم، و نشان‌دهنده‌ی لزوم تحول بنیادین در سیاست‌گذاری انرژی است.

 در چنین شرایطی، برخی اظهار نظرها از سوی مسئولان محلی یا برخی کاربران رسانه‌ای، گرچه در ظاهر از سر دغدغه‌مندی است، اما گاه با ساده‌سازی مفرط مسئله و بدون ارجاع به واقعیت‌های فنی، سبب برداشت‌های نادرست از وضعیت می‌شود. اگرچه نقد عملکردها امری ضروری است، اما انتظار می‌رود این نقدها با درک کافی از پیچیدگی‌های فنی و ساختاری همراه باشد؛ چراکه پاسخ به بحران‌هایی چنین چندوجهی، صرفاً با بیان مشکلات یا ابراز نارضایتی عمومی حاصل نمی‌شود.

️ نقد، اگر فاقد نگاه تحلیلی و ارائه راهکارهای عملی باشد، بیش از آن‌که محرک اصلاح باشد، مایه انحراف گفت‌وگوی ملی از مسیر واقعی خود می‌شود. اینکه برخی با انتشار یک پست احساسی درخصوص خاموشی‌ها، عملکرد صنعت برق را زیر سؤال می‌برند، در حالی‌که از محدودیت‌های فنی تولید، توزیع و تقاضا بی‌اطلاع‌اند، نوعی کم لطفی در مواجهه با واقعیت پیچیده‌ بحران انرژی است.

️ در همین زمینه، هادی حق‌شناس، استاندار گیلان، به درستی اشاره کرده است که: در این استان، هر یک درجه افزایش دما، معادل ۱۰۰ مگاوات افزایش در مصرف برق است. در نیمه اول مرداد امسال، طی ۱۳ روز دمای بیش از ۳۳ درجه ثبت شد. در چنین شرایطی، صنعت برق توانست با اعمال خاموشی‌های محدود برنامه‌ریزی‌شده برای ۱۰ تا ۱۵ درصد مشترکان، پایداری شبکه را حفظ کند. از نظر نگارنده، این نوع مواجهه، نمونه‌ای از تلاش برای مدیریت بحران در سطحی واقع‌گرایانه و علمی است.
️ اما بحران پیش‌رو، فقط مسئله‌ی امروز نیست. تداوم این الگو، نیازمند بازنگری جدی در سیاست‌های توسعه انرژی است. گرمایش زمین، دیگر یک هشدار محیط‌زیستی نیست؛ یک واقعیت ملموس با آثار فوری بر زیرساخت‌های حیاتی کشور است. تداوم اتکا به منابع فسیلی و نیروگاه‌های وابسته به آب، کشور را در برابر چنین شوک‌هایی آسیب‌پذیرتر می‌سازد.

️ در این میان، توسعه زیرساخت‌های تاب‌آور، سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، مدیریت هوشمندانه مصرف و حرکت به سمت بهره‌وری واقعی، نه انتخاب، بلکه ضرورت‌اند. کشورهای پیشرو سال‌هاست که چنین مسیرهایی را طی کرده‌اند، در حالی‌که ما هنوز درگیر پاسخ‌های کوتاه‌مدت به بحران‌های بلندمدت هستیم.

 سخن آخر:
️ در مواجهه با بحران، پرسش کلیدی این است که آیا از آب گل‌آلود، حقیقت و راه‌حل صید می‌کنیم یا صرفاً در پی مقبولیتی زودگذر و فاقد عمق هستیم؟ در دوراهی انتقاد و اصلاح، مسیر دوم است که ما را از تکرار این بحران‌ها نجات خواهد داد.

نوشته شده توسط: مدیر سایت